Verhaalmodus

De terechtstelling van Lady Jane Grey

Paul Delaroche · 1833 · Olieverf op doek · 246 x 297 cm · The National Gallery, London

Geblinddoekt knielt Lady Jane Grey in een stralend witte jurk en zoekt naar het hakblok. Haar tastende handen geven het grote tafereel een intiem aandachtspunt.

De terechtstelling van Lady Jane Grey door Paul Delaroche: een geblinddoekte jonge vrouw in een witte satijnen jurk knielt en tast naar een houten blok op stro, geleid door een oudere man, terwijl links twee vrouwen treuren en rechts de beul wacht. — De terechtstelling van Lady Jane Grey, Paul Delaroche, 1833. Wikimedia Commons · Paul Delaroche · De terechtstelling van Lady Jane Grey · 1833 · The National Gallery, London · Publiek domein

Geblinddoekt knielt Lady Jane voor het hakblok.
Haar handen zoeken blind naar het houten blok.
Wit satijn maakt haar tot de lichtste figuur.
Links zakken twee hofdames neer of kijken weg.
De beul wacht rechts van de groep.
Donkere bogen veranderen de ruimte in een toneel.
Jane zoekt het blok dat wij wel kunnen zien, maar zij niet.

Wat gebeurt er op De terechtstelling van Lady Jane Grey?

Geblinddoekt knielt Lady Jane Grey in een stralend witte jurk en zoekt naar het hakblok. Haar tastende handen geven het grote tafereel een intiem aandachtspunt.

De National Gallery in Londen, eigenaar van het schilderij, benoemt het moment: Jane vraagt ‘Wat moet ik doen? Waar is het blok?’, en de man die haar leidt is Sir John Brydges, luitenant van de Tower. (The National Gallery, London)

Wie was Lady Jane Grey?

Jane werd in 1553 negen dagen lang tot koningin van Engeland uitgeroepen en in 1554 terechtgesteld. Delaroche schilderde haar laatste ogenblikken bijna drie eeuwen later.

Haar korte regering volgde op de dood van Eduard VI en eindigde toen aanhangers van zijn halfzus en erfgename, Maria Tudor, haar afzetten. Wegens hoogverraad veroordeeld, werd ze op 12 februari 1554 onthoofd op Tower Green, binnen de Tower van Londen. De galerie noemt haar leeftijd 17 jaar. (The National Gallery, London)

Wie zijn de andere mensen op het schilderij?

Een man leidt haar naar het blok. Zijn zorgvuldige gebaar maakt haar kwetsbaarheid begrijpelijk zonder het geweld zelf te hoeven tonen.

Links zit een hofdame met de kleding die Jane heeft uitgedaan, terwijl een andere zich naar een zuil keert. Hun houdingen tonen verschillende reacties op de gebeurtenis.

Rechts wacht de beul. Zijn stilstand contrasteert met Janes onzekere beweging en het verdriet van haar metgezellinnen.

Hoe ensceneerde Delaroche de terechtstelling?

Donkere architectuur omlijst het witte satijn. Het licht isoleert Jane zo sterk dat alle andere figuren zich om haar heen lijken te scharen.

Delaroche plaatste de terechtstelling binnen, hoewel die buiten plaatsvond. De overtuigende details dienen een dramatische reconstructie, geen letterlijk verslag.

Keer terug naar de handen en het blok. Wij kunnen zien wat Jane niet ziet, en juist dat verschil maakt de scène zo moeilijk om naar te kijken.