मनोऱ्याच्या जिन्यावर भेट

‘मनोऱ्याच्या जिन्यावर भेट’ अधिक खोलात: हेल्लेलिल आणि हिल्डेब्रांडच्या कथेचा शेवट, पुढे काय झाले आणि त्याचा अर्थ

कलाकृती परिचय

• शीर्षक: मनोऱ्याच्या जिन्यावर भेट
• कलाकार: फ्रेडरिक विल्यम बर्टन
• काळ: 1864
• माध्यम: कागदावर जलरंग आणि ग्वाश
• आकार: 95.5 x 60.8 cm
• संग्रह: नॅशनल गॅलरी ऑफ आयर्लंड

हेल्लेलिल आणि हिल्डेब्रांडची कथा कशी संपते? बर्टन यांनी न रंगवलेली शोकांतिका

जिन्यावर एकमेकांना ओलांडताना, चिलखत घातलेला एक पुरुष आपल्या प्रेयसीचा हात जवळ ओढतो आणि तिच्या बाहीचे चुंबन घेतो. दिसायला हे गोड प्रेमदृश्य आहे, पण कथेला एक पुढचा भाग आहे जो चित्र दाखवत नाही. बर्टन यांनी हा विषय एका मध्ययुगीन डॅनिश लोकगीतातून घेतला: तरुणी हेल्लेलिल आणि तिचा रक्षक हिल्डेब्रांड यांचे प्रेम.

त्यांच्या प्रेमाच्या वाटेत एक निर्णायक अडथळा होता: हेल्लेलिलचे वडील. लोकगीतात ते या नात्याला विरोध करतात आणि हिल्डेब्रांडवर हल्ला करण्याचा आदेश देतात, आणि त्या हिंसेचा शेवट प्रियकराच्या मृत्यूत होतो. हा शेवट कळताच चित्रातील गोडव्याचा अर्थ पूर्णपणे बदलू लागतो.

बर्टन यांनी ते हिंसक दृश्य निवडले नाही. त्यांनी असे आलिंगन रंगवले जे या जोडप्याची शेवटची भेट वाटू शकते. हेल्लेलिल चेहरा फिरवते आणि तिचे शरीर जिन्यावरून पुढे निघाले आहे, तरीही तिचा हात त्याच्या हातात राहतो. हिल्डेब्रांड तिच्या ओठांचे नव्हे, तर बाहीचे चुंबन घेतो. शेवट मनात ठेवून पुन्हा पाहा, म्हणजे तो छोटासा स्पर्श निरोपाच्या विधीसारखा भासू लागतो.

चिलखत आणि लाल अंगरखा तो युद्धाच्या जगातला माणूस असल्याचे सांगतात. तरीही इथे तो फक्त हा संयत हावभाव देऊ शकतो. अरुंद दगडी जिना दोघांना स्पर्श करता येईल इतके जवळ आणतो, पण एकत्र राहायला जवळजवळ जागाच ठेवत नाही. चित्र शेवट न सांगता तो जाणवून देते, आणि हेच त्याचे शांत कसब आहे.

स्रोत: onlinecollection.nationalgallery.ie · en.wikipedia.org

पुढे काय झाले: आयर्लंडचे सर्वांत आवडते चित्र, आणि पाहायला सर्वांत कठीणही

1864 मध्ये रंगवलेले हे जलरंगचित्र आज नॅशनल गॅलरी ऑफ आयर्लंडच्या मालकीचे आहे, आणि त्याला आयर्लंडचे सर्वांत आवडते चित्र म्हटले गेले आहे. अभागी प्रेमाचे एक चित्र संपूर्ण देशाचे लाडके बनले.

तरीही ते पाहणे सोपे नाही. ते सहसा एका अंधाऱ्या कपाटात ठेवलेले असते, जे आठवड्यातून फक्त दोन तासांसाठी उघडले जाते. दुरावलेले प्रेमी क्वचितच दर्शन देतात, केवळ कथेतच नव्हे तर संग्रहालयातही.

कपाट उघडे असताना तुम्ही पोहोचलात, तर आधी हेल्लेलिलची निळी बाही शोधा. दोघांच्या शरीरांमधून जाणारी ती त्यांना जोडते, आणि त्याच वेळी ती शरीरे वेगवेगळ्या दिशांना वळत असल्याचेही दाखवते. मग हिल्डेब्रांडच्या चिलखतातील लहान लहान कड्यांची तुलना कापडाच्या मऊपणाशी करा. कागदावरचा जलरंग आणि गुआश कापड, दगड, त्वचा आणि धातू यांतला फरक किती बारकाईने सांगू शकतो, हे पाहून तुम्ही कदाचित थक्क व्हाल.

स्रोत: onlinecollection.nationalgallery.ie

थोडक्यात: बाहीवरच्या एका चुंबनात काय दडले आहे

हेल्लेलिल आणि हिल्डेब्रांडचे प्रेम तिच्या वडिलांनी दिलेल्या आदेशावरून झालेल्या हल्ल्याने आणि प्रियकराच्या मृत्यूने संपते. तरीही बर्टन यांनी त्या शेवटातले काहीच रंगवले नाही. त्यांनी ओठांऐवजी बाहीवरचे चुंबन निवडले, आणि निघून जाणाऱ्या शरीरामागे राहिलेला एक हात. शेवट माहीत असलेल्या आपल्यासारख्यांना ही स्तब्धता अधिकच बोचते.

गोड प्रेमदृश्य म्हणून ते सुंदर आहे; शोकांतिकेची प्रस्तावना म्हणून त्याहूनही हृदयस्पर्शी. पाहण्याच्या या दोन्ही रीती एकाच चित्रात सामावलेल्या असणे, हेच कदाचित ते इतके प्रिय राहण्याचे खरे कारण आहे.