Tryb opowieści
Anioł Pański
Dwoje ludzi przerywa zbiór ziemniaków, by odmówić Anioł Pański.
- Praca staje. Zabrzmiał dzwon.
- Ona składa dłonie. On trzyma kapelusz.
- Między nimi kosz ziemniaków.
- Daleko maleńka wieża kościoła. Tam jest dzwon.
- Millet pamiętał to z dzieciństwa: rodzina przerywała pracę na dźwięk dzwonu, by się modlić.
- Dalí miał na jego punkcie obsesję. W tym koszu widział trumienkę dziecka.
Anioł Pański to obraz Jean-François Milleta, powstały w latach 1857–1859, przedstawiający mężczyznę i kobietę, którzy w wieczornym świetle przerwali wykopki ziemniaków, by odmówić modlitwę Anioł Pański; należy do Musée d'Orsay w Paryżu.
Co przedstawia Anioł Pański?
Millet namalował tę przerwę między 1857 a 1859 rokiem. Mężczyzna i kobieta przerywają zbiór ziemniaków, by odmówić Anioł Pański, katolicką modlitwę przypominającą Zwiastowanie.
Mężczyzna po lewej trzyma przed sobą kapelusz. Kobieta po prawej składa dłonie i pochyla głowę. Twarze pozostają w cieniu, więc scenę budują gesty.
Dlaczego niektórzy uważają Anioła Pańskiego za złowrogi obraz?
Po lewej stoją widły do ziemniaków, a między ich stopami leży kosz ziemniaków. Za kobietą na taczce znajdują się worki. Te przedmioty łączą chwilę modlitwy z pracą fizyczną.
Po prawej na horyzoncie wznosi się drobna wieża kościoła. Łączy pole z odległym dzwonem wyznaczającym porę modlitwy, choć nabożeństwo nie zostało przedstawione.
Wiele z tej grozy pochodzi od Salvadora Dalego. W czerwcu 1932 roku, jak pisał, obraz Anioła Pańskiego nagle pojawił mu się w głowie, a on zbudował wokół niego całą książkę. Gdy wreszcie ukazała się w 1963 roku, zawierała zdjęcie rentgenowskie wykonane przez Luwr na jego prośbę, ukazujące ciemny kształt w ziemi u stóp pary. Dalí twierdził, że to trumna zmarłego syna, którą Millet zamalował; to pozostaje jego interpretacją. Cień rzuca też wspomnienie samego Milleta: jego babka przerywała pracę rodziny, by odmówić modlitwę za biednych zmarłych. (The Dalí Museum)
Jak Millet skomponował Anioła Pańskiego?
Ciepłe wieczorne światło rozlewa się po niebie za ciemnymi postaciami. Brązowa ziemia wypełnia pierwszy plan. Niski horyzont sprawia, że ludzie wydają się wysocy na tle szerokiej jasnej przestrzeni.
W 1865 roku Millet wspominał zwyczaj z dzieciństwa: przy biciu dzwonu rodzina przerywała pracę na polu na modlitwę Anioł Pański. Obraz wyrasta z tej pamięci o modlitwie pośród zwykłego dnia.
Co stało się z Aniołem Pańskim po tym, jak Millet go namalował?
Obraz olejny mierzy tylko 55,5 na 66 centymetrów, lecz ludzie wydają się monumentalni. Millet poświęca życiu wiejskiemu skupioną uwagę realizmu i malarzy barbizońskich.
Zaczęło się od zamówienia, którego nikt nie odebrał: Fondation Napoléon podaje, że Thomas Gold Appleton, Amerykanin przejazdem w Paryżu, zamówił obraz i nigdy po niego nie wrócił. Trzy dekady później obraz był już sprawą narodową. Musée d'Orsay pisze, że obraz wywołał niewiarygodny przypływ patriotycznego zapału, gdy Luwr próbował go kupić w 1889 roku. Salvador Dalí otaczał go czcią, w 1932 roku szaleniec go pociął, a w ciągu XX wieku małe płótno stało się ikoną znaną na całym świecie. (Musée d'Orsay)
Obraz jest w Musée d’Orsay, numer RF 1877, z zapisu Alfreda Chaucharda przyjętego w 1910 roku. Wróćmy do pochylonych głów i czekających narzędzi: praca ustała, ludzie pozostają w centrum.
Szczegóły w skrócie
Źródła i dalsza lektura
- Anioł Pański — Musée d'Orsay
- Biografia artysty: Jean-François Millet (Wikipedia, po angielsku)
- Anioł Pański (Wikipedia, po angielsku)
Przeglądaj wszystkie historie obrazów · Najczęściej zadawane pytania