Udręka

Udręka to obraz Augusta Friedricha Albrechta Schencka z 1878 roku przedstawiający owcę stojącą w śniegu nad martwym jagnięciem, podczas gdy zacieśnia się wokół nich krąg wron; znajduje się w National Gallery of Victoria w Melbourne.

Co dzieje się na obrazie Udręka?

Owca stoi nad swoim martwym jagnięciem w śnieżnym krajobrazie. Wokół nich gromadzi się i czeka wiele ciemnych wron. Schenck sprawia, że jasne zwierzęta natychmiast wyróżniają się na tle ptasiego kręgu, umieszczając ochronę i bezbronność w centrum sceny. (National Gallery of Victoria, Melbourne)

Owca unosi głowę z otwartym pyskiem. Ciałem pozostaje nad jagnięciem, ale głowę odwraca od niego. Postawa łączy opór i rozpacz. W pobliżu nie widać schronienia, jedynie odsłoniętą ziemię i czekające ptaki.

Jagnię leży nieruchomo pod matką na śniegu. Mały ślad krwi przy pysku nadaje stracie konkretny wymiar. Jasne ciało przyciąga wzrok, zanim w pełni dostrzeżemy liczbę otaczających je ptaków.

Dlaczego gromadzą się wrony?

Wrony nie są tylko ciemnym tłem. Powtarzające się kształty kierują uwagę na jagnię, a ich oczekiwanie czyni sytuację owcy bardziej naglącą. Pozostaje między ciałem a ptakami, choć nie może przywrócić życia, którego strzeże.

Zimowy krajobraz pogłębia poczucie wystawienia na niebezpieczeństwo. Śnieg, niski horyzont i ciężkie niebo dają wzrokowi niewiele schronienia. Schenck zostawia centralnej grupie dość przestrzeni, byśmy odczuli samotność owcy pośród tego zbiegowiska.

Duży format nadaje zwierzęcemu tematowi rangę publicznej tragedii. Pokazany na Salonie Paryskim obraz prosił widzów o dłuższą uwagę wobec cierpienia poza ludzkim światem. Ciała, kolor i odległości składają się na ten apel.

Co oznacza ten obraz?

Tytuł Udręka zachęca do rozpoznania cierpienia w zwierzęcej scenie. Schenck buduje emocjonalną interpretację za pomocą ochronnej postawy owcy i zgromadzonych wokół ptaków. Kompozycja budzi współczucie i pozostawia miejsce na refleksję nad doświadczeniem zwierzęcia.

Wracając do całości, widzimy dwa rodzaje uwagi skierowanej na to samo ciało: owca go strzeże, wrony czekają obok. Schenck nie rozwiązuje tego kontrastu. Jagnię pozostaje nieruchome, a opiekuńcza obecność matki zatrzymuje nasz wzrok.

Szczegóły w skrócie

1. 1 Pilnuje jagnięcia, które już nie żyje.
2. 2 Głowa w górze. Pysk otwarty. Nie ruszy się.
3. 3 Spójrz na śnieg przy jego pyszczku. Mały ślad krwi.
4. 4 A teraz rozejrzyj się. Wrony. Cały krąg, czekają.
5. 5 Żadnego schronienia. Tylko śnieg i ciężkie niebo.
6. 6 Pokazany na Salonie paryskim, w wielkim formacie, jak publiczna tragedia.
7. 7 Nie przywróci mu życia. Mimo to zostaje, między ciałem a ptakami.

Gdzie znajduje się Udręka?

National Gallery of Victoria, Melbourne

Źródła i dalsza lektura

• Udręka — National Gallery of Victoria, Melbourne
• Komentarz muzeum — National Gallery of Victoria, Melbourne
• Biografia artysty: August Friedrich Albrecht Schenck (Wikipedia, po angielsku)
• Udręka (Wikipedia)

Poznaj kolejny obraz

• Zrozpaczony — Gustave Courbet

  Courbet patrzy wprost na nas szeroko otwartymi oczami, trzymając obie dłonie we włosach. Bliski kadr utrudnia uniknięcie tego wyrazu twarzy.

• Upadły anioł — Alexandre Cabanel

  Cabanel pokazuje upadłego Szatana skrywającego wstyd, podczas gdy utraceni przez niego aniołowie unoszą się za nim.

• Ranny anioł — Hugo Simberg

  Simberg umieszcza zabandażowanego, rannego anioła na noszach między dwoma poważnymi chłopcami.

• Odyseusz i syreny — John William Waterhouse

  Odyseusz kazał przywiązać się do masztu, żeby usłyszeć syreny. Waterhouse dał im szpony, a Homer dał ich pieśni o wiele dziwniejszą obietnicę.

Straszne obrazy i historie, które skrywają

Przeglądaj wszystkie historie obrazów · Najczęściej zadawane pytania