حالت داستان
دایره جادویی
واترهاوس با دایره‌ای ترسیم‌شده، حالت هدفمند بدن، ابزارها، دود و پرندگان منتظر به جادو صورتی جسمانی می‌دهد.
- شما او را جادوگر می‌نامید. تابلو هرگز چنین نمی‌گوید.
- درون خط، دیگی بالای آتشی کوچک می‌درخشد.
- چوب‌دستی‌اش خط را در خاک می‌کشد، دور خودش.
- پیکره‌هایی عجیب در امتداد لبهٔ لباس آبی‌اش می‌دوند.
- هفت زاغ، به شمارش یک منتقد. دوتایشان در دود و لباسش پنهان‌اند.
- داسش به شکل هلال ماه است. شاید آیینی برای ماه.
- این خط را خودش کشیده. آیا چیزی را بیرون نگه می‌دارد، یا آن را به درون فرا می‌خواند؟
«دایره جادویی» نقاشی‌ای از جان ویلیام واترهاوس از سال ۱۸۸۶ است که جادوگری را نشان می‌دهد که بر زمین دایره‌ای دور خود و دیگی دودکنان می‌کشد، در حالی که کلاغ‌ها بیرون آن گرد می‌آیند؛ این اثر متعلق به تیت در لندن است.
دایره جادویی چه چیزی را نشان می‌دهد؟
نقاشی بر یک حرکت بنا شده است: زنی با چوبی بلند دایره‌ای در زمین می‌کشد. بازویش خط ابزار را به‌سوی نوک درخشان آن ادامه می‌دهد. عمل کوچک است، اما اشیای پیرامون آن را مرکز یک آیین می‌کنند.
واترهاوس با ابزار و تمرکز به جادو شکل جسمانی می‌دهد. زن پابرهنه کنار دیگی گرم‌شده ایستاده و در دست دیگر داسی خمیده دارد. ایستادن هدفمندش صحنه را شبیه کاری می‌کند که قواعدش برای ما ناشناخته است.
جادوگرِ واترهاوس کیست و این دایره برای چیست؟
دایره زن و دیگ را از پرندگان جمع‌شده در بیرون جدا می‌کند. دود درون مرز بالا می‌رود. زمین علامت‌خورده به آیین ساختاری دیدنی می‌دهد، هرچند نقاشی هدف دقیقش را رازآلود نگه می‌دارد.
حالت بدنش توجه را به کار هدایت می‌کند. چوب یک بازو را مورب رو به پایین ادامه می‌دهد و دست دیگر داس را نزدیک‌تر به بدن نگه می‌دارد. جهت‌های متفاوت پیکره را حلقهٔ پیوند زمین، ابزار و دود بالارونده می‌کنند.
عنوان فقط دایره را نام می‌برد، نه زن را. سیسیلیا رز در جستاری که وب‌سایت Victorian Web بازنشر کرده، جادوگری را توصیف می‌کند که دایره‌ای آتشین می‌سازد تا در آن آیینی جادویی به‌جا آورد. او هفت کلاغ می‌شمارد که دو تای آن‌ها پشت دود و لباس پنهان‌اند، این مراسم را شاید آیینی برای ارواح ماه می‌خواند، و به داس هلالی‌شکل در دست چپ جادوگر اشاره می‌کند. رز همچنین می‌گوید شاید سیرسه، افسونگر «ادیسه»ی هومر که واترهاوس دست‌کم چهار بار او را کشید، الگوی این جادوگر باشد. اینکه این خط از او محافظت می‌کند یا چیزی را فرا می‌خواند، تابلو هرگز نمی‌گوید. (The Victorian Web)
واترهاوس ترکیب‌بندی دایره جادویی را چگونه ساخت؟
پرندگان سیاه گرد فضای مشخص‌شده جمع شده‌اند. شکل‌های تیره‌شان زمین روشن را قطع می‌کند و سایه‌های ژرف‌تر منظره را تکرار می‌کند. جای آن‌ها مرز را آشکارتر می‌سازد، بی‌آنکه بگوید پرندگان چه می‌فهمند یا چه قصدی دارند.
سطح‌های دقیق و اشیای نمادین صحنه را به سنت پیشارافائلیِ مؤثر بر واترهاوس پیوند می‌دهند. لباس آبی، حاشیهٔ نقش‌دارش و تیغهٔ خمیده جزئیاتی برای مطالعه‌اند، در حالی که هویت زن و ماهیت آیینش باز می‌ماند.
پس از ۱۸۸۶ چه بر سر دایره جادویی آمد؟
منظرهٔ ملایم توجه را در پیش‌زمینه نگه می‌دارد. رنگ‌های خاکی لباس آبی، آتش روشن و ستون بلند دود را احاطه کرده‌اند. دود از دیگ شروع می‌شود و نگاه را به بالا، فراتر از سر زن، می‌برد.
این تابلو برای یافتن خانه زیاد منتظر نماند. در یادداشت اهدای آن آمده است: اهدایی امنای Chantrey Bequest در ۱۸۸۶، همان سالی که تاریخ آن است. این صندوق، که پیکرتراش سر فرانسیس چنتری به ارث گذاشت و آکادمی سلطنتی آن را اداره می‌کرد، آثار هنری ساخته‌شده در بریتانیا را برای یک مجموعهٔ ملی عمومی می‌خرید؛ تیت توضیح می‌دهد که تنها پس از تأسیس Tate Gallery در ۱۸۹۷ این وقف به خریدهای آن اختصاص یافت. پس دایره جادویی یازده سال پیش از آنکه گالری‌ای که امروز صاحب آن است اصلاً وجود داشته باشد، از آنِ ملت بود. (تیت)
خط کشیده‌شده این جزئیات را در یک ترکیب جمع می‌کند. درون آن زن، آتش و دیگ‌اند؛ بیرون پرندگان و زمین باز. جدایی، کنترل و محافظت را به برداشت‌های ممکن بدل می‌کند و آیین توضیح‌داده‌نشده راز نقاشی را حفظ می‌کند.
جزئیات در یک نگاه
منابع و مطالعهٔ بیشتر
- دایره جادویی — تیت
- زندگی‌نامهٔ هنرمند: جان ویلیام واترهاوس (ویکی‌پدیا، انگلیسی)
- دایره جادویی (ویکی‌پدیا، انگلیسی)