Ostatnia Wieczerza

Ostatnia Wieczerza to malowidło ścienne Leonarda da Vinci z lat 1495–1498 przedstawiające chwilę po tym, jak Jezus mówi dwunastu apostołom, że jeden z nich go zdradzi; wciąż zdobi ścianę refektarza Santa Maria delle Grazie w Mediolanie.

Leonardo nie maluje posiłku. Maluje pół sekundy po tym, jak pada zdanie, i pozwala dwunastu osobom reagować w różne strony.

Co pokazuje obraz

Pokój wykonuje pierwszą część pracy. Cofające się linie sufitu i ścian zbiegają się w pobliżu głowy Chrystusa. Zostajesz skierowany na niego, zanim zdecydujesz się spojrzeć.

Potem zdanie: jeden z was mnie zdradzi. Obraz przedstawia moment tuż po tym, kiedy nadal przechodzi po stole.

Cztery grupy, cztery reakcje

Leonardo dzieli dwunastu apostołów na cztery grupy po trzech, więc szok odbierany jest jako łańcuch, a nie tłum. Z lewej strony cofnęli się, ręce unoszą się w szeregu gestów.

Z prawej strony spierają się przez uniesione ramiona, pochylając się, aby ustalić, kto jest przeznaczony. Nikt nie jest bezczynny; wszyscy są w trakcie reakcji.

Judasz, już oddzielony

Judasz odchyla się w cień, ściskając małą torbę. Leonardo nie oznacza go ani aureolą, ani podpisem — izoluje go tylko światłem i postawą, w tej samej ciasnej grupie co wszyscy inni.

Chrystus pozostaje nieruchomy w centrum, dłonie otwarte, jedyna spokojna postać w pokoju pełnym ruchu. Kompozycja sprawia, że bezruch odczytywany jest jako powaga.

Arcydzieło, które od razu zaczęło niszczeć

Leonardo malował temperą na suchej tynku, a nie prawdziwym fresku, aby mógł powoli wprowadzać poprawki. Powierzchnia zaczęła się pogarszać za jego życia, a to, co przetrwało, jest równie historią konserwacji, co farbą.

Dlaczego Ostatnia Wieczerza ma znaczenie

Wyznaczyła wzorzec renesansowego malarstwa narracyjnego: jeden psychologiczny moment, uporządkowany matematycznie, z emocjami przekazanymi wyłącznie przez gest. Jej wpływu na zachodnią kompozycję trudno przecenić.

Pozostaje na ścianie refektarza Santa Maria delle Grazie w Mediolanie, gdzie została namalowana.

Jedno zdanie, a dwanaście osób idzie w różnych kierunkach.

Szczegóły w skrócie

1. 1 Linie perspektywy pomieszczenia zbiegają się przy Chrystusie.
2. 2 Chrystus oznajmia, że jeden z uczniów go zdradzi.
3. 3 Chrystus siedzi nieruchomo pośrodku stołu.
4. 4 Apostołowie po lewej stronie wzdrygają się w łańcuchu gestów.
5. 5 W cieniu Judasz odchyla się do tyłu i ściska mały woreczek.
6. 6 Apostołowie po prawej stronie kłócą się z podniesionymi rękami.
7. 7 Leonardo malował na suchym tynku. Powierzchnia wcześnie zaczęła niszczeć.

Zobacz na żywo

Museo del Cenacolo Vinciano · Milan

Sprawdź wystawiane dzieła, daty specjalne i warunki wstępu.

Oficjalne informacje dla odwiedzających ↗

Źródła i dalsza lektura

• Ostatnia Wieczerza — Museo del Cenacolo Vinciano, Milan
• Biografia artysty: Leonardo da Vinci (Wikipedia, po angielsku)
• Ostatnia Wieczerza (Wikipedia, po angielsku)

Poznaj kolejny obraz

• Ostatni dzień Pompejów — Karl Bryullov

  Popiół spada, a posągi walą się, gdy rodziny próbują uciec. Bryullov pokazuje zniszczenie Pompejów poprzez decyzje ludzi walczących o przetrwanie.

• Iwan Groźny i jego syn Iwan — Ilya Repin

  Repin przedstawia ojca trzymającego rannego syna po akcie przemocy. Jego wyraz twarzy wyraża przerażenie, smutek i wyrzuty sumienia.

• Ambasadorowie — Hans Holbein Młodszy

  Holbein skrywa śmiertelność w olśniewającym portrecie dyplomacji, instrumentów, książek i wiedzy o świecie.

• Egzekucja Lady Jane Grey — Paul Delaroche

  Z zawiązanymi oczami Lady Jane Grey klęczy w świetlistej białej sukni i szuka pnia katowskiego. Jej błądzące dłonie nadają wielkiej scenie intymny punkt skupienia.

Przeglądaj wszystkie historie obrazów · Najczęściej zadawane pytania