โหมดเรื่องเล่า
แพนดีโมเนียม
จอห์น มาร์ตินจินตนาการวังปีศาจจากสวรรค์ที่สูญเสียของมิลตัน สูงเหนือลาวาใต้ฟ้ามืด
- นรกมีเมืองหลวง นี่ไง
- ร่างเล็ก ๆ ตรงขวาล่างนั่น? ซาตาน ลูฟวร์บอกว่าเขาทำให้วังผุดขึ้นด้วยลมหายใจเดียว
- ในบทกวีของมิลตัน วังนี้ไม่ได้ถูกสร้าง มันผุดขึ้นจากพื้นดิน “ดั่งลมหายใจออก”
- สายธารลาวาสีแดงส่องวังจากเบื้องล่าง
- แล้วจุดเล็ก ๆ พวกนี้ล่ะ? ปีศาจ บทกวีบอกว่าพวกมันหดตัวเพื่อให้เข้าไปข้างในได้
- ควันปิดคลุมเหนือหอคอย ใหญ่โต แต่กลับเหมือนไร้อากาศ
- มิลตันคิดชื่อนี้ขึ้นเอง: “ปีศาจทั้งปวง” ทุกวันนี้ในภาษาอังกฤษ pandemonium หมายถึงแค่ความโกลาหล
แพนดีโมเนียมเป็นภาพวาดปี 1841 ของจอห์น มาร์ติน แสดงซาตานกำลังเนรมิตแพนดีโมเนียม วังของเหล่าปีศาจในสวรรค์ที่สูญเสียของมิลตัน ขึ้นเหนือภูมิประเทศลาวาเรืองแสง ปัจจุบันเป็นของพิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ในปารีส
แพนดีโมเนียมของจอห์น มาร์ตินแสดงอะไร
วังใหญ่โต ท้องฟ้าเกือบดำ และพื้นเบื้องล่างเรืองด้วยไฟ จอห์น มาร์ตินใช้ขนาดทำให้นรกรู้สึกท่วมท้น อาคารดูเหมือนกลืนทุกสิ่งรอบตัวได้ รวมทั้งร่างเล็กจิ๋วตรงขอบ
เรื่องมาจากสวรรค์ที่สูญเสียของมิลตัน แพนดีโมเนียมคือวังที่เหล่าปีศาจผู้ตกจากสวรรค์มารวมกัน มาร์ตินให้สถานที่ในจินตนาการมีเสา กำแพง และหอคอย เปลี่ยนภาพฝันวรรณกรรมให้เป็นสถาปัตยกรรมมหึมา
แพนดีโมเนียมในสวรรค์ที่สูญเสียของมิลตันคืออะไร
ล่างขวา ซาตานยืนหน้าอาคาร ลูฟวร์อธิบายว่าเขาทำให้วังปรากฏขึ้น ร่างเล็กเมื่อเทียบอาคารสร้างความต่างสะดุดตา ร่างเพียงร่างเดียวสัมพันธ์กับภาพที่ใหญ่กว่าตนมาก
ลาวาแดงตัดโลกเบื้องล่างและทอดสีใส่สถาปัตยกรรมมืด ให้อาคารมีความโอ่อ่าอันตราย แสงดึงเราเข้าหาวัง แม้ไฟรอบข้างทำให้แรงดึงดูดนั้นชวนกระวนกระวาย
มิลตันเป็นผู้คิดคำนี้ขึ้น สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดระบุว่าคำว่า pandemonium ถูกบัญญัติขึ้นในสวรรค์ที่สูญเสีย โดยใช้คำนำหน้าภาษากรีก pan- ที่แปลว่า “ทั้งหมด” และสำหรับมิลตัน ที่นี่คือนครหลวงของนรก ในเล่มที่ 1 วังไม่ได้ถูกสร้างนานหลายปี สิ่งก่อสร้างมหึมาผุดขึ้นจากพื้นดิน “ราวไอระเหย” ลูฟวร์เชื่อมโยงภาพนี้กับบรรทัดที่ 710 ถึง 719 ของบทกวี และบรรยายว่าซาตานซึ่งยืนอยู่เบื้องหน้าทางขวา กำลังเนรมิตวังที่จะเป็นที่ชุมนุมของปีศาจทั้งปวงด้วยลมหายใจเดียว ต่อมาอีกไม่นานในบทกวี เหล่าปีศาจย่อร่างลงจนเล็กที่สุดเพื่อให้เข้าไปอยู่ในท้องพระโรงของวังได้ (Oxford University Press)
จอห์น มาร์ตินสร้างฉากนี้อย่างไร
ใต้อาคาร ร่างเล็กทำให้ความกว้างใหญ่กลายเป็นความรู้สึกของฝูงชน เราเห็นว่ามีผู้อยู่อาศัย แต่ขนาดทำให้แต่ละตนไม่เป็นจุดสนใจ การรวมตัวเป็นของอาคารพอ ๆ กับของเหล่าร่าง
แนวยาวและรูปสถาปัตยกรรมซ้ำ ๆ ทำให้ภาพฝันมีระเบียบ มาร์ตินไม่อาศัยความสับสนอย่างเดียวให้นรกน่ากลัว วินัยของวังให้อำนาจมีลักษณะยิ่งใหญ่เกือบเป็นพิธี
แพนดีโมเนียมมาอยู่ที่ลูฟวร์ได้อย่างไร
ควันและความมืดกดเหนือหอคอยไกล ภาพเปิดสู่ความลึกมาก แต่บรรยากาศอาจรู้สึกปิดล้อม มาร์ตินเก็บทั้งพื้นที่มหาศาลและแรงกดดันของการติดอยู่ภายในไว้ด้วยกัน
มาร์ตินเคยแกะภาพพิมพ์ฉากนี้มาแล้วสองครั้ง ในปี 1824 และ 1831 ก่อนจะนำมาสร้างใหม่เป็นภาพวาดนี้ ซึ่งเขาจัดแสดงที่รอยัลอะคาเดมีในปี 1841 ปีเดียวกับภาพคู่ของมัน “นครสวรรค์” เขาออกแบบกรอบลายงูและมังกรด้วยตนเอง เจ้าของคนแรก เบนจามิน ฮิก วิศวกรและผู้สร้างหัวรถจักรจากโบลตัน เสียชีวิตในปีถัดมา และภาพถูกขายในแมนเชสเตอร์ในปี 1843 หลังผ่านคอลเลกชันทั้งในอังกฤษและอเมริกา ลูฟวร์ได้ซื้อภาพนี้ในปี 2006 ด้วยมรดกที่สถาปนิกปีแยร์ แบลีโย และภรรยา ปอล มาร์โช ยกให้ (พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์)
ภาพทำให้ไม่สบายใจเพราะความยิ่งใหญ่ชวนชื่นชม มาร์ตินให้แดนชั่วร้ายมีรูปแบบงดงาม แล้วปล่อยให้เราคิดถึงแรงดึงดูด ความงามและอำนาจดึงความสนใจได้โดยไม่จำเป็นต้องสมควรได้รับความไว้ใจ
รายละเอียดโดยสรุป
แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม
- แพนดีโมเนียม — พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์
- ชีวประวัติศิลปิน: จอห์น มาร์ติน (วิกิพีเดีย ภาษาอังกฤษ)
- แพนดีโมเนียม (วิกิพีเดีย ภาษาอังกฤษ)