Hikâye modu
Sihirli Çember
Waterhouse, çizilmiş bir daire, kasıtlı duruş, aletler, duman ve bekleyen kuşlar aracılığıyla büyüyü fiziksel hale getirir.
- Ona cadı derdin. Tablo ise bunu hiç söylemiyor.
- Çizginin içinde, küçük bir ateşin üstünde bir kazan parlıyor.
- Asası tozun üstüne çizgiyi çekiyor, kendi etrafına.
- Mavi elbisesinin etek ucunda tuhaf figürler uzanıyor.
- Bir eleştirmen yedi kuzgun saymış. İkisi dumanın ve elbisesinin içinde saklanıyor.
- Orağı hilal biçiminde. Belki bir ay ayini.
- O çizgiyi kendisi çekti. Bir şeyi dışarıda mı tutuyor, yoksa içeri mi çağırıyor?
Sihirli Çember, John William Waterhouse’un 1886 tarihli, bir büyücü kadının yere kendisinin ve tüten bir kazanın çevresine çember çizdiğini, dışarıda kuzgunların toplandığını gösteren tablosudur; Londra’daki Tate’e aittir.
Sihirli Çember neyi gösteriyor?
Resim bir hareketin çevresinde kurulur: bir kadın uzun bir değnekle toprağa çember çizer. Kolu, aracın çizgisini parlayan ucuna doğru sürdürür. Eylem küçüktür, ancak çevredeki nesneler onu bir ritüelin merkezine dönüştürür.
Waterhouse, aletler ve yoğunlaşma yoluyla büyüye fiziksel biçim verir. Kadın, ısıtılmış kazanın yanında yalınayak durur ve diğer elinde kıvrık bir orak tutar. Kararlı duruşu, sahneyi kurallarını bilmediğimiz bir iş gibi hissettirir.
Waterhouse’un büyücüsü kim ve çember ne işe yarıyor?
Çember, kadını ve kazanı dışarıda toplanan kuşlardan ayırır. Duman sınırın içinden yükselir. İşaretlenmiş toprak ritüele görünür bir yapı verir, ancak resim tam amacını gizemli bırakır.
Duruşu dikkati işe yönlendirir. Değnek bir kolu çapraz biçimde aşağı uzatırken diğer el orağı bedene daha yakın tutar. Bu farklı yönler figürü toprak, aletler ve yükselen duman arasında bir bağ yapar.
Başlık yalnızca çemberi adlandırıyor, kadını değil. Victorian Web’in yayımladığı bir denemede Cecilia Rose, içinde büyülü bir ritüel gerçekleştirmek için ateşten bir çember yaratan bir büyücüyü anlatıyor. İkisi duman ve giysiler arasında gizlenmiş yedi kuzgun sayıyor, töreni belki de ayın ruhları için yapılan bir ritüel olarak okuyor ve büyücünün sol elindeki hilal biçimli orağa dikkat çekiyor. Rose ayrıca Waterhouse’un en az dört kez resmedeceği, Homeros’un Odysseia’sındaki büyücü Kirke’nin bu kadının çıkış noktası olabileceğini öne sürüyor. Çizgi onu koruyor mu, yoksa bir şeyi mi çağırıyor, resim bunu hiç söylemiyor. (The Victorian Web)
Waterhouse Sihirli Çember’in kompozisyonunu nasıl kurdu?
Siyah kuşlar işaretlenmiş alanın çevresinde toplanır. Koyu biçimleri soluk toprağı kesintiye uğratır ve manzaranın derin gölgelerini tekrarlar. Yerleri sınırı daha fark edilir kılar; kuşların ne anladığını ya da amaçladığını söylemez.
Özenli yüzeyler ve simgesel nesneler sahneyi Waterhouse’u etkileyen Ön-Rafaelit geleneğe bağlar. Mavi elbise, desenli eteği ve kıvrık ağız incelenecek ayrıntılar sunarken kadının kimliği ve ritüelin niteliği açık kalır.
1886’dan sonra Sihirli Çember’e ne oldu?
Yumuşak tonlu manzara dikkati ön planda tutar. Toprak renkleri mavi elbiseyi, parlak ateşi ve yüksek duman sütununu çevreler. Duman kazanda başlar ve bakışı kadının başının ötesine, yukarı taşır.
Tablo bir yuva için uzun süre beklemedi. Künyesinde, Chantrey Vakfı mütevellileri tarafından 1886’da bağışlandığı yazıyor; bu, tablonun tarihlendiği yıl. Heykeltıraş Sir Francis Chantrey’nin bıraktığı ve Royal Academy’nin yönettiği bu fon, kamuya açık bir ulusal koleksiyon için Britanya’da yapılmış sanat eserleri satın alıyordu; Tate, fonun ancak Tate Gallery’nin 1897’de kurulmasından sonra onun alımlarına ayrıldığını açıklıyor. Yani Sihirli Çember, bugün ona sahip olan galeri var olmadan on bir yıl önce ulusa aitti. (Tate)
Çizilen çizgi ayrıntıları tek kompozisyonda toplar. İçeride kadın, ateş ve kazan; dışarıda kuşlar ve açık toprak vardır. Bu ayrım denetim ve korunmayı olası yorumlar kılarken açıklanmayan ritüel resmin gizemini korur.
Bir bakışta ayrıntılar
Kaynaklar ve ek okumalar
- Sihirli Çember — Tate
- Sanatçının biyografisi: John William Waterhouse (Vikipedi, İngilizce)
- Sihirli Çember (Vikipedi, İngilizce)