Chế độ câu chuyện
Lucifer
Một nhân vật cảnh giác hiện ra từ bóng tối; tư thế kìm giữ và đôi mắt nhợt sáng tập trung sức căng của tranh.
- Một thiên thần sa ngã thu mình trong bóng tối. Và hắn đang nhìn bạn.
- Đôi mắt nhợt nhạt, mở to. Thứ sáng duy nhất trên gương mặt hắn.
- Tay chống cằm. Bảo tàng thấy trong tư thế này bóng dáng tượng Người suy tư của Rodin.
- Một đầu gối sáng xé toang bóng tối. Mọi thứ khác đều ẩn đi.
- Đôi cánh vẫn khép. Không bay. Không tấn công.
- Một ngọn lửa xanh lạnh, thấp bên trái. Nguồn sáng duy nhất còn lại.
- Một năm sau, một vị hoàng thân mua bức tranh. Nhờ nó mà người Bulgaria biết đến Stuck.
Lucifer là bức tranh năm 1890 của Franz von Stuck vẽ thiên thần sa ngã ngồi thu mình trong bóng tối, tì cằm lên tay, nhìn người xem bằng đôi mắt nhợt nhạt; tranh thuộc sở hữu của Phòng trưng bày Quốc gia ở Sofia, Bulgaria.
Lucifer của Stuck thể hiện điều gì?
Lucifer dần hiện ra từ bóng tối. Cơ thể, đôi cánh và khung cảnh xung quanh gần nhau về sắc độ đến mức ta phải tìm đường viền của chúng. Von Stuck biến việc nhìn thành một phần chủ động của cuộc gặp, hé lộ nhân vật mà không tách hẳn khỏi nền đen.
Đôi mắt nhợt sáng là điểm tiếp xúc rõ nhất. Khi phần lớn cơ thể vẫn khó nhận ra, ánh nhìn dường như hướng ra ngoài không gian được vẽ. Ta quan sát nhân vật và đồng thời cảm thấy mình đang bị quan sát.
Vì sao Lucifer nhìn thẳng vào chúng ta?
Tư thế co lại tập trung sức căng. Tay chân ở sát cơ thể, còn bàn tay tựa vào mặt tạo vẻ bất động, u uất và trầm ngâm. Thay vì dàn dựng hành động, họa sĩ để tư thế gợi một trạng thái tinh thần.
Đôi cánh không mở rộng thành một màn phô diễn. Những hình khối tối của chúng vẫn gần với bóng tối xung quanh, khiến sức mạnh của nhân vật có vẻ bị kìm giữ. Sự tương phản giữa khả năng bay và tư thế giữ nguyên làm vẻ bất động càng mãnh liệt.
Stuck đã định ánh nhìn ấy là một nửa của một cặp tranh. Năm 1889, ông vẽ Người canh giữ Thiên đường, và Bảo tàng Nghệ thuật Yokohama, nơi lưu giữ bản khắc axit chính ông làm theo Lucifer, gọi tấm toan năm 1890 này là bức tranh đối của tác phẩm đó. Phòng trưng bày Quốc gia ở Sofia cho biết chính hai bức tranh này đã mang lại cho ông danh tiếng toàn cầu. Bảo tàng Yokohama mô tả Lucifer cau mày, mở to đôi mắt trắng nhìn người xem, và cho rằng tư thế ấy có thể lấy cảm hứng từ Người suy tư của Rodin. Vậy có lẽ thiên thần sa ngã không sắp sửa ra đòn. Hắn đang suy nghĩ, và hắn đã nhận ra chúng ta. (Yokohama Museum of Art)
Stuck đã bố cục Lucifer như thế nào?
Bàn tay và khuôn mặt cùng tác động mà không đưa ra một cách giải thích duy nhất. Ta có thể đọc thấy sự tập trung, oán giận hoặc kiệt sức trong tư thế ấy. Đó là những khả năng hình ảnh gợi ra, không phải suy nghĩ mà bức tranh có thể khẳng định thay ta.
Một quầng sáng xanh nhỏ gần mép dưới bên trái đưa sắc lạnh hơn vào bóng tối. Ánh sáng yếu cho mắt thêm một điểm khám phá trước khi trở lại khuôn mặt. Tương phản mạnh bởi rất ít phần của tranh được chiếu sáng rõ.
Điều gì đã xảy ra với Lucifer sau khi Stuck vẽ xong?
Được vẽ năm 1890, Lucifer thuộc mối quan tâm mang tính Tượng trưng của von Stuck đối với thần thoại và gợi ý tâm lý. Nhân vật được gọi tên tạo điểm khởi đầu, còn ánh sáng, sức căng cơ thể và ánh nhìn dai dẳng tạo nên trải nghiệm của bức tranh.
Một người mua thuộc hàng vương giả xuất hiện rất nhanh. Phòng trưng bày Quốc gia ở Sofia cho biết Hoàng thân Ferdinand của Bulgaria đã mua Lucifer trong một chuyến thăm München một năm sau khi tranh được vẽ, và chính bức tranh này là lý do Stuck được công chúng Bulgaria yêu thích. Stuck, một trong những người sáng lập phong trào Ly khai München, trở thành một trong những họa sĩ Tượng trưng nổi tiếng nhất. Năm 2024, phòng trưng bày đã đưa Lucifer về bên Người canh giữ Thiên đường, một tấm toan hiếm khi được trưng bày bên ngoài Villa Stuck ở München, trong triển lãm Giữa ánh sáng và bóng tối, nơi mà, theo lời phòng trưng bày, cặp tranh đã nối lại cuộc đối thoại đầy kịch tính của mình. (Phòng trưng bày Quốc gia, Sofia)
Khung cảnh không cho thấy trận chiến đang diễn ra hay cuộc trốn thoát kịch tính. Sức mạnh của nó nằm trong cuộc gặp với một nhân vật cảnh giác. Khi nhìn lại toàn bộ tranh, bóng tối bớt trống rỗng: ta đã hiểu nghệ sĩ có thể giữ bao nhiêu biểu cảm trong đó.
Tóm lược các chi tiết
Nguồn và đọc thêm
- Lucifer — Phòng trưng bày Quốc gia, Sofia
- Tiểu sử họa sĩ: Franz von Stuck (Wikipedia, tiếng Anh)
- Lucifer (Wikipedia, tiếng Anh)