Chế độ câu chuyện
Sự sa ngã của các thiên thần nổi loạn
Bruegel biến sự sa ngã của các thiên thần nổi loạn thành cơn bão dày đặc với Thánh Micae, các linh hồn bại trận và sinh vật lai.
- Các thiên thần rơi khỏi thiên đường. Rơi đến đâu, họ hóa quái vật đến đó.
- Thánh Micae, mặc giáp, giữ vùng trung tâm sáng rực.
- Cá. Côn trùng. Những thứ không có tên. Nổi loạn rốt cuộc thành ra thế này.
- Chúng được ghép từ những thứ có thật: cánh bướm, cá nóc, mai con tatu.
- Bên trái, một thiên thần trắng chém xuyên qua đám đông.
- Bức tranh từng bị tưởng là của Bosch. Năm 1898, chữ ký của Bruegel lộ ra dưới khung tranh.
Sự sa ngã của các thiên thần nổi loạn là bức tranh năm 1562 trên gỗ sồi của Pieter Bruegel cha, trong đó Thánh Micae và các thiên thần trung thành đánh đuổi các thiên thần nổi loạn khỏi thiên đường khi chúng biến thành những quái vật lai; tranh thuộc sở hữu của Bảo tàng Hoàng gia Mỹ thuật Bỉ ở Brussels.
Sự sa ngã của các thiên thần nổi loạn thể hiện điều gì?
Bruegel biến sự sa ngã của các thiên thần nổi loạn thành một trận chiến vũ trụ chen chúc. Thánh Micae cùng các thiên thần trung thành đối đầu với một bầy cơ thể méo mó và sinh vật kỳ lạ. Thiên đường dường như tràn xuống một thế giới nơi không gì giữ được hình dạng ổn định.
Được vẽ trên ván gỗ sồi năm 1562, tác phẩm thuộc Bảo tàng Mỹ thuật Hoàng gia Bỉ tại Brussels. Bề mặt rộng cho phép Bruegel xây dựng một cuộc xung đột khổng lồ từ vô số cuộc chạm trán nhỏ.
Vì sao các thiên thần của Bruegel biến thành quái vật?
Điều gây choáng ngợp nằm ở mật độ dày đặc. Cánh, vỏ sò, vảy cá, khuôn mặt và tay chân va chạm trong những tổ hợp không thể tồn tại. Các sinh linh bại trận dường như đánh mất bản dạng khi rơi xuống, khiến cuộc nổi loạn trông như sự sụp đổ của thế giới tự nhiên.
Những quái vật này cũng đem lại phát hiện cho người quan sát kỹ. Hình dạng động vật quen thuộc xuất hiện trong những cơ thể xa lạ. Bruegel đưa sự tò mò về tự nhiên vào một cảnh tôn giáo, khiến tri thức và nỗi sợ khó tách rời.
Nhìn kỹ sẽ thấy lũ quái vật được ghép từ những thứ có thật. Bảo tàng Hoàng gia Mỹ thuật Bỉ chỉ ra đôi cánh đen vàng của một con bướm phượng dưới bàn chân phải của Micae, một con cá nóc ở góc trên bên phải, và chiếc mai của con tatu, một loài vật của Tân Thế giới, cứng lại thành áo giáp kim loại khi rơi vào bóng tối. Một thiên thần sa ngã thậm chí còn đeo một chiếc đồng hồ mặt trời bỏ túi bằng ngà làm giáp ngực. Bảo tàng so sánh bức tranh với một tủ đồ kỳ lạ, nơi các nhà sưu tầm đặt naturalia, những thứ do tự nhiên tạo ra, bên cạnh artificialia, những thứ do con người làm ra. Địa ngục của Bruegel được bày biện như căn phòng của một nhà sưu tầm. (Royal Museums of Fine Arts of Belgium on Google Arts & Culture)
Bruegel đã bố cục trận chiến như thế nào?
Thánh Micae tạo nên trục của trận chiến. Bộ giáp và dáng đứng thẳng của ngài vẫn rõ ràng giữa cảnh hỗn loạn. Quanh ngài, ánh mắt bắt gặp những sinh vật có thể vừa buồn cười, vừa quái dị, vừa gây bất an.
Sự tương phản giữa khoảng không sáng hơn phía trên và thế giới chen chúc phía dưới tạo hướng cho cú rơi. Tuy vậy, không có một lối duy nhất dẫn mắt đi hết bức tranh: một chiếc cánh, bộ hàm hay khuôn mặt khác liên tục ngắt quãng hành trình quan sát.
Điều gì đã xảy ra với bức tranh sau năm 1562?
Ngay cả sinh vật lai nhỏ nhất cũng thuộc về tấn kịch lớn hơn. Một vài đặc điểm của nó có vẻ quen thuộc, nhưng không sinh vật có thật nào có thể sở hữu tổ hợp bộ phận như vậy. Nhìn gần trở thành một cách trải nghiệm những hình dạng bất ổn lấp đầy bức tranh.
Suốt một thời gian dài, bức tranh mất đi tên họa sĩ của mình. Bảo tàng Hoàng gia mua tranh năm 1846 vì tin rằng đó là tác phẩm của con trai Bruegel, Pieter Brueghel con, và có lúc tranh còn được gán cho Hieronymus Bosch. Mãi đến năm 1898, ngày tháng và chữ ký MDLXII / BRVEGEL mới được tìm thấy ở góc dưới bên trái, bị khung tranh che khuất. Bảo tàng còn đọc thấy trong tranh một lời cảnh báo: năm 1562, Hồng y Granvelle đang vướng vào cuộc tranh giành quyền lực với các quý tộc địa phương như William xứ Orange, và theo bảo tàng, sau cuộc khủng hoảng bài trừ thánh tượng năm 1566, lời cảnh báo chống lại thói kiêu ngạo đã trở thành một hiện thực đau đớn. (Royal Museums of Fine Arts of Belgium on Google Arts & Culture)
Bruegel gắn kết sự phong phú ấy bằng bố cục. Trận chiến có vẻ hỗn loạn, nhưng mỗi sinh vật đều có một vị trí được lựa chọn có chủ đích trong tranh. Mỗi lần nhìn lại đều hé lộ cách những hình thể được sắp đặt cẩn thận khiến trận chiến kỳ ảo này sống động đến thế.
Tóm lược các chi tiết
Nguồn và đọc thêm
- Sự sa ngã của các thiên thần nổi loạn — Bảo tàng Hoàng gia Mỹ thuật Bỉ
- Tiểu sử họa sĩ: Pieter Bruegel cha (Wikipedia, tiếng Anh)
- Sự sa ngã của các thiên thần nổi loạn (Wikipedia, tiếng Anh)